TEPAV’ın Doğrudan Yatırımlar Bülteni’nin 2025 yılı dördüncü sayısı dikkat çekici verilerle kamuoyuyla paylaşıldı. Bu çeyrekte, Türkiye’ye doğrudan yatırımlarda net sermaye çıkışı yaşanmasına rağmen, yabancı sermayeli şirketlerin kurulumunda artış gözlemlendi. Ülke bazında incelendiğinde, İran ortaklı şirketlerin liderliğini sürdürdüğü belirtildi. Yabancı yatırımların ağırlıklı olarak imalat ve toptan/perakende ticaret sektörlerinde yoğunlaştığı da bültende vurgulanan önemli noktalardan oldu.
Doğrudan Yatırımlarda Net Çıkış Kaydedildi
Bültende sunulan rakamlar, 2025’in dördüncü çeyreğinde doğrudan yatırımlar alanında 0,9 milyar dolarlık net sermaye çıkışı yaşandığını ortaya koyuyor. Bu durum, geçen yılın aynı döneminde Türkiye’ye 1,5 milyar dolarlık net doğrudan yatırım girişi gerçekleştiği göz önüne alındığında farklı bir tablo çiziyor. Bu üç aylık periyotta Türkiye’ye giren doğrudan yatırım tutarı 1,8 milyar dolar iken, yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlar 2,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Gayrimenkul kaynaklı net girişler de hesaba katıldığında, doğrudan yatırımlardan kaynaklanan toplam sermaye hareketlerinin net 1,7 milyar dolarlık bir çıkış şeklinde kayıtlara geçtiği ifade edildi.
Konut Satışlarında Düşüş Eğilimi Sürüyor
2025’in dördüncü çeyreğinde yabancılara yapılan konut satışları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %1,1’lik bir düşüşle 6 bin 590 adet olarak kaydedildi. Satışların önemli bir bölümü, %37,1 ile İstanbul’da ve %33,1 ile Antalya’da yoğunlaştı. Vatandaşlık bazında bakıldığında ise, Rusya vatandaşları 1129 konut alımıyla ilk sırada yer aldı. İran vatandaşları 551 konutla ikinci, Ukrayna vatandaşları ise 532 konutla üçüncü sırada konumlandı.
Sektörel ve Ülkesel Yatırım Dağılımı
Türkiye’ye yönelen doğrudan yabancı yatırımların sektörel dağılımı incelendiğinde, yatırımların %56,5’lik büyük bir kesiminin imalat ve toptan/perakende ticaret sektörlerinde toplandığı görüldü. İmalat sektörü, %35,6’lık payıyla listenin başında yer alırken, %20,9’luk payla onu toptan ve perakende ticaret sektörü takip etti. Ancak bu dönemde, geçen yılın aynı çeyreğine göre her iki sektörde de yatırım hacminde bir gerileme gözlemlendi. Ülke bazında yapılan incelemede ise, Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların %17,8’inin Hollanda menşeli olduğu saptandı. Ayrıca, Fransa, Danimarka, İspanya ve Lüksemburg gibi ülkelerin Türkiye’deki yatırımlarını önemli ölçüde artırdığı da belirtildi.
Yabancı Sermayeli Şirket Kurulumunda Artış
2025’in son çeyreğinde, Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin sayısında %5,5’lik bir artış yaşandı. Bununla birlikte, faaliyet gruplarının çoğunda yeni kurulan şirket sayılarında bir düşüş eğilimi gözlemlendi. Şirket türlerine göre bir ayrım yapıldığında, anonim şirketlerde bilgisayar programlama faaliyetleri ön plana çıkarken, limited şirketlerde toptan ticaret sektörü ilk sırayı aldı. Yabancı sermayeli şirketlerin coğrafi dağılımında İstanbul, %59,7’lik payıyla liderliğini sürdürdü. Ülke bazında ise İran ortaklı girişimler sayısal olarak ilk sırada yer aldı. Geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla, Çin ve Pakistan haricindeki ülkelerin Türkiye’de kurduğu şirket sayılarında genel bir azalma kaydedildiği raporlandı.
Yurt Dışı Yatırımlarda Dikkat Çeken Artışlar
Yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlarda gayrimenkul sektörü baskınlığını sürdürse de, dördüncü çeyrekte bu alandaki yatırım payında bir düşüş yaşandı. Buna karşın, Hollanda, İspanya, İtalya, Özbekistan ve Romanya gibi ülkelere yapılan doğrudan yatırımlarda önemli artışlar kaydedildi. Özellikle Hollanda’ya yapılan yatırımlar 2024’ün dördüncü çeyreğindeki 209 milyon dolar seviyesinden 2025’te 432 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde İspanya’daki yatırımlar 13,8 kat, İtalya’daki yatırımlar 8,5 kat ve Özbekistan’daki yatırımlar ise 1,8 kat arttı. Türk yatırımcıların yurt dışı gayrimenkul yatırımları, yerel piyasadaki uzun amortisman süreleri ve döviz bazlı getiri arayışı nedeniyle 2025 sonunda 2,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, son beş yılın ortalamasına göre yaklaşık on katlık bir artış anlamına geliyor. Avrupa’daki “Altın Vize” programları ve Dubai’deki vergi avantajları bu büyümenin temel tetikleyicileri olarak öne çıkıyor.
