TÜSİAD Endeksi Düşüşte: Rekabet Gücü Zayıfladı
Türkiye Sanayici ve İş İnsanları Derneği’nin (TÜSİAD) yayınladığı son verilere göre, ülkenin maliyet bazlı rekabet gücü endeksi, 2025 yılının son çeyreğinde önemli bir düşüş kaydetti. Endeks, bu dönemde yüzde 1,5 azalarak 88,8’e geriledi. Bu düşüşün temel nedenleri arasında artan işgücü ve ara malı maliyetlerinin rekabet gücü üzerindeki baskısı gösteriliyor.
Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Geriledi
TÜSİAD’ın Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (RGE) çerçevesinde yapılan değerlendirmeler, 2025’in üçüncü çeyreğinde 90,1 seviyesine yükselen endeksin, yılın son çeyreğinde tekrar düşüş trendine girdiğini ortaya koydu. Bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,5’lik bir azalışla 88,8’e inen endeks, son iki çeyrekteki toparlanma eğiliminin kesintiye uğradığını gösterdi.
Bu olumsuz gelişmede, yurt içi enerji maliyetlerinin olumlu seyrine rağmen, rakip ülkelere kıyasla daha yüksek seyreden ara malı ve işgücü maliyetlerinin etkili olduğu belirtildi. İşgücü verimliliğindeki artış devam etse de, bu artışın firmaların maliyet bazlı rekabet gücüne belirgin bir olumlu yansıması henüz gözlemlenmedi.
Yıllık Bazda İyileşme Sürüyor
Maliyet bazlı rekabet gücü, yıllık bazda değerlendirildiğinde ise bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,9’luk bir yükseliş gösterdi. Bu yükselişte en büyük payı 2,6 puan ile ara malı maliyetleri oluştururken, işgücü maliyetlerindeki geçtiğimiz yıla göre olumlu seyir de endeksi 0,4 puan artırdı. Enerji maliyetlerindeki sınırlı artış ise endeksi 0,1 puan düşürdü. Finansman maliyetlerinde ise belirgin bir değişim yaşanmadı.
İhracatçı firmaların maliyet bazlı rekabet gücündeki bu yıllık iyileşmeye rağmen, TÜSİAD-RGE endeksinin, 2015 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviyelere yakın seyretmesi dikkat çekti.
Maliyet Bileşenlerindeki Ayrışma Etkili Oldu
Son çeyrekteki düşüşte maliyet bileşenleri arasındaki farklılaşma öne çıktı. Yurt içi enerji maliyetlerindeki gerilemenin aksine, işgücü ve ara malı maliyetlerinin rakip ülkelere göre daha hızlı artması, rekabet gücünü olumsuz yönde etkiledi. ABD doları bazında yurt içi işgücü maliyetleri son çeyrekte yüzde 4,4 artarken, rakip ülkelerde bu oran yalnızca yüzde 0,1’de kaldı. Özellikle emek yoğun sektörlerdeki istihdam kayıplarının, ortalama ücret seviyelerini yükselttiği ifade edildi.
Ara malı maliyetlerinde de benzer bir tablo görüldü. Yurt içinde yüzde 1,2’lik bir artış yaşanırken, rakip ülkelerde bu oran yüzde 0,3 olarak kaydedildi. Rekabet gücünü destekleyen tek ana unsur ise küresel fiyatlardaki zayıf seyre bağlı olarak yurt içi enerji maliyetlerindeki yüzde 3,2’lik gerileme oldu.
İşgücü verimliliğindeki rakip ülkelere göre daha yüksek artışın, henüz rekabet gücüne somut bir katkı sağlamadığı ve verimlilik düzeltilmiş endeksin (TÜSİAD-RGEV) ana endekse kademeli olarak yaklaşmaya devam ettiği belirtildi. Raporda ayrıca, 2026 yılı başından itibaren küresel enerji fiyatlarındaki olası artışların üretim maliyetlerini yukarı çekebileceği ve bunun endeksin geleceği açısından kritik bir faktör olacağı öngörüsünde bulunuldu.
