ABD Başkanı Donald Trump’ın, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes anlaşmasının Lübnan’ı da kapsayacağına dair başlangıçtaki onayını, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği bir telefon görüşmesinin ardından geri çektiği iddia edildi. Bu durum, Lübnan’ın ateşkes kapsamı dışında kalmasına yol açtı.
Trump’ın Tutum Değişikliği Nasıl Gerçekleşti?
Amerikan medyasına konuşan ve konuya vakıf olduğu belirtilen iki kaynak, ABD Başkanı’nın Lübnan konusundaki tavrının nasıl bir değişim gösterdiğini detaylandırdı. İlk değerlendirmelere göre Trump, Lübnan’ın da geçici ateşkes anlaşmasına dahil edilmesini prensipte kabul etmişti. Bu kabulün ardından, anlaşmaya aracılık eden taraflar da Lübnan’ın anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olduğu yönünde değerlendirmelerde bulundu. Bu çerçevede, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve İran Dışişleri Bakanı gibi önemli isimler de kamuoyu nezdinde benzer açıklamalar yaptı.
Hatta geçici ateşkesin duyurulduğu gün, bir Beyaz Saray yetkilisi CBS News’e yaptığı açıklamada, “İsrail’in de Pakistan’ın arabuluculuğuyla varılan anlaşmanın şartlarını onayladığını” ifade etti.
Netanyahu Görüşmesi Sonrası Değişen Strateji
Ancak, aynı gün içerisinde gerçekleşen ABD Başkanı Trump ile İsrail Başbakanı Netanyahu arasındaki kritik telefon görüşmesinin ardından, Trump’ın Lübnan’a yönelik duruşunda bir değişikliğe gidildiği gözlemlendi. Bu görüşmenin ardından Trump, sonraki kamuoyuna yansıyan beyanlarında, “Lübnan’ın Hizbullah nedeniyle anlaşmaya dahil edilmediği” gerekçesini öne sürdü.
Trump, Amerikan medyasına yaptığı açıklamalarda da bu durumu pekiştirerek, Lübnan’ın anlaşma dışı bırakıldığını şu sözlerle belirtti: “Hizbullah yüzünden. Anlaşmaya dahil edilmediler. O mesele de halledilecek. Sorun yok.”
ABD-İran Arasındaki Geçici Ateşkesin Arka Planı
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, İran’ın misilleme eylemleri ve bazı bölgesel ülkelere yönelik saldırılarla birlikte tırmanarak savaşa dönüşme potansiyeli taşımıştı. Bu gerilimin ardından ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan civarında saat 01.30’da bir ateşkes teklifini kabul ettiğini duyurmuştu.
Trump, Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması koşuluyla iki haftalık bir ateşkes üzerinde anlaşıldığını ve İran’dan gelen 10 maddelik bir teklifin müzakereler için sağlam bir zemin oluşturduğunu belirtmişti. Bu gelişmelere karşılık, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise “İran’ın savaşta hedeflerine ulaştığı” yönünde bir açıklama yaparak, nihai müzakerelerin İslamabad’da en geç 15 gün içinde tamamlanmasının amaçlandığını ifade etmişti.
Bu süreçte Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi ülkeler, ABD ve İran arasındaki diyaloğun devam etmesi ve olumlu bir sonuca ulaşması adına yoğun diplomatik gayret gösterdi. Geçici ateşkesi desteklediğini açıklayan İsrail yönetimi ise, Lübnan’ın bu uzlaşmaya dahil edilmediği tezini savunarak Lübnan’a yönelik operasyonlarını sürdürmeye devam etti.
