Türkiye’de son zamanlarda artan ilaç yoklukları, halk sağlığı açısından ciddi bir probleme dönüşürken, Türk Eczacıları Birliği (TEB) Başkanı İrfan Demirci, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Demirci, ilaca erişimde yaşanan sıkıntıların hem hastalar hem de sağlık profesyonelleri için büyük bir zorluk teşkil ettiğini vurguladı.
İlaç Yokluklarının Temel Nedeni: Fiyatlandırma Modeli
Demirci, Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı ilaç kıtlığının temel sebebinin, mevcut ilaç fiyatlandırma modelinin ekonomik gerçeklerle bağdaşmamasını gösterdi. Enflasyon, üretim maliyetleri ve küresel piyasadaki dalgalanmalar göz önüne alındığında, Türkiye’deki fiyatlandırma politikalarının gerçekçi olmaktan uzaklaştığını belirtti. Bu durumun, bazı ilaçların Türkiye pazarına yeterli ve sürdürülebilir bir şekilde sunulmasını güçleştirdiğini ifade etti.
‘İlacım Nerede’ Uygulamasına Eleştirel Bakış
Sağlık Bakanlığı tarafından kullanıma sunulan ve hangi ilacın hangi eczanede bulunabileceğinin online olarak sorgulanmasını sağlayan “İlacım Nerede” uygulaması da TEB Başkanı Demirci’nin gündemindeydi. Demirci, ilk bakışta ilaca erişimi kolaylaştırabilecek gibi görünen bu uygulamanın, bazı durumlarda gerçekçi durumu ve İlaç Takip Sistemi (İTS) verilerini tam olarak yansıtmayabileceği endişesini dile getirdi. Bu tür uyumsuzlukların, “ilaç eczanede mevcut ancak hastaya verilmediği” şeklinde yanlış bir izlenim oluşturabileceğini ve bu durumun eczacılar ile vatandaşlar arasında sorunlara yol açabileceğini savundu.
Kalıcı Çözüm Önerileri
İrfan Demirci, ilaca erişim sorunlarının kökeninde ilaç fiyatlandırma mekanizmasının yattığını yineleyerek, kalıcı çözümün ekonomik gelişmelere uyum sağlayan, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir ilaç politikası benimsenmesinden geçtiğini belirtti. Demirci, “İlaç Fiyat Kararnamesi”nin bir an önce netleştirilmesi, kararnamenin gerekliliklerinin yerine getirilmesi ve iskonto oranlarının güncellenmesinin, sorunun temel çözüm noktası olabileceği görüşünü paylaştı.
‘İlacım Nerede’ Uygulamasıyla Ortaya Çıkabilecek Sorunlar
TEB Başkanı Demirci, “İlacım Nerede” uygulaması üzerinden yaşanabilecek olası sorunlara dikkat çekerek şunları sıraladı:
Veri Güncelleme Uyumsuzlukları
Eczane otomasyon sistemleri ile İlaç Takip Sistemi arasındaki veri güncellemelerinin anlık gerçekleşmemesi, kısa süreli kayıt uyumsuzluklarına yol açabilir.
Stok Yetersizliği ve Sistem Görüntüsü
Stok eksikliği nedeniyle reçetedeki ilacın bir kısmının hastaya verilmesi ve kalan kısmın tamamlanması beklendiği sürece reçetenin sistemde açık görünmeye devam etmesi.
