Küresel petrol piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmeler, fiyatları 2022’nin başlarından bu yana görülmeyen bir seviyeye taşıdı. Uluslararası gösterge Brent ham petrolü ve ABD’nin WTI ham petrolü, Pazar günü gecelik işlemlerde varil başına 110 dolar eşiğini aştı.
Fiyatlardaki Sert Yükselişin Nedenleri
Bu dikkate değer artışın arkasında, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı hava saldırıları ve İran dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından İran yönetiminin vermesi beklenen sert karşılıklar yatıyor. Bu jeopolitik gerilimler, petrol piyasalarında önemli bir dalgalanmaya yol açtı. Sonuç olarak, petrol fiyatları, çatışmanın başlangıcından bu yana Brent ve WTI için sırasıyla %50 ve %60’ın üzerinde bir değer kazancına sahne oldu. Bu yükseliş, petrol fiyatlarının en az 1985’ten bu yana kaydettiği en büyük haftalık artış olarak kayıtlara geçti.
Hürmüz Boğazı’ndaki Durumun Etkisi
Yaşanan çatışmaların en kritik sonuçlarından biri, petrol taşımacılığında hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin durma noktasına gelmesi oldu. Basra Körfezi’ni küresel pazarlara bağlayan bu stratejik su yolundan her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol geçişi yapılıyor; bu da dünya deniz yoluyla taşınan petrol arzının yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Vortexa’nın verilerine göre, boğazın gerisinde yaklaşık 16 milyon varillik günlük petrol stoğu birikmiş durumda ve bu petrol küresel piyasalara ulaşamıyor. Bu durum, arz endişelerini artırarak fiyatların yükselmesinde önemli bir faktör haline geldi.
Piyasa Analistlerinden Değerlendirmeler
Macquarie stratejisti Vikas Dwivedi, konuyla ilgili bir notunda, “Hürmüz Boğazı’nın birkaç hafta boyunca kapalı kalması, petrol fiyatlarını 150 doların üzerine çıkarabilecek bir domino etkisi yaratabilir” uyarısında bulundu. Bu analiz, boğazın gelecekteki durumunun küresel enerji piyasaları üzerindeki potansiyel etkisine işaret ediyor.
Vadeli Endekslerde Gerileme
Bu gelişmeler yaşanırken, ABD vadeli işlem piyasalarında ise bir düşüş gözlemlendi. S&P 500 ve Nasdaq 100 vadeli kontratları seansın açılmasıyla birlikte yaklaşık %1,5 oranında gerilerken, Dow Jones Sanayi Endeksi kontratları %2’lik bir kayıp yaşadı.
Genel Durum
Petrol fiyatları, 2022’de patlak veren Rusya-Ukrayna savaşının ilk aylarından bu yana ilk kez varil başına 110 dolar seviyesinin üzerine çıkmış durumda.
