Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) 14. Bakanlar Konferansı’nda, elektronik iletimlere uygulanan gümrük vergileri konusundaki 28 yıllık moratoryumun uzatılmasına yönelik müzakereler bir anlaşma olmaksızın sona erdi. Bu gelişme, özellikle ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik tarife uygulama çabaları nedeniyle zaten zorlu bir süreç yaşayan örgüt için önemli bir engel teşkil ediyor.
Müzakereler Neden Başarısız Oldu?
Kamerun’un başkenti Yaounde’de dört gün süren yoğun görüşmeler neticesinde, moratoryumun devamına ilişkin bir uzlaşıya varılamadı. Konferansın başkanlığını üstlenen Kamerun Ticaret Bakanı Luc-Magloire Mbarga Atangana, çeşitli konularda zamanın kısıtlı olduğunu belirtti. Edinilen bilgilere göre, en az bir üye ülkenin, moratoryumun kalıcı hale getirilmesi yönündeki ABD’nin teklifine karşı çıktığı ifade edildi.
E-ticaret Moratoryumunun Önemi
Dijital ticaretin henüz emekleme aşamasında olduğu 1998 yılında hayata geçirilen ve günümüzde küresel hizmet ihracatının yarısından fazlasını oluşturan bu yasak, dijital ürünlerin gümrük vergisinden muaf tutulmasını sağlıyordu. Bu moratoryum, iki yılda bir kesintisiz olarak yenilenmişti.
Anlaşma Olmazsa Ne Olacak?
Eğer bir anlaşmaya varılamazsa, bu ayın sonunda moratoryumun süresi dolacak. Bu durumun, 166 üyesi bulunan ve karar alma mekanizmalarındaki ‘tek bir üyenin veto hakkı’ nedeniyle eleştirilen DTÖ için bir başka olumsuz gelişme olacağı öngörülüyor.
Uluslararası Tepkiler
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada moratoryumun uzatılmasını “en kolay elde edilebilir sonuç” olarak nitelendirmişti. Görüşmelerin uzamasının ardından DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, sonuçlandırılamayan bazı maddelerin Cenevre’deki genel merkezde ele alınmaya devam edilebileceğini belirtti. Okonjo-Iweala, “Birçoğunuzdan, bitiş çizgisi gözümüzün önünde iken bu kadar çaba ve emeği boşa harcamak üzücü olacağını ve bu işi hâlâ başarabileceğimize inandığınızı duyuyorum” şeklinde konuştu.
Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton ise, e-ticaret tarifeleri konusunda bir anlaşmaya ulaşılamamasının “reel ekonomi için yanlış bir zamanda politika belirsizliğini artırma riski taşıdığını” vurguladı. Denton, Cenevre’deki müzakerelerin acilen yeniden başlatılması ve DTÖ’nün e-ticaret moratoryumunu tekrar yürürlüğe koymasının “acil bir öncelik” olması gerektiğini savundu. Küresel büyümeye katkı sağlayan dijital hizmetlerin gümrük vergisi tehdidiyle karşı karşıya kalmasının, mevcut kırılgan ekonomik ortamda mantıklı olmadığını sözlerine ekledi.
Görüşmelerin Detayları
Yerel saatle gece yarısını aşarak Pazartesi gününe sarkan görüşmelerin ardından, DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, çözüm bulunamayan konuların Cenevre’de devam edeceğini bildirdi.
