Petrol fiyatları, Husi milislerinin Orta Doğu’daki çatışmalara dahil olması ve Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgeye ek asker göndermesiyle ivme kazanmaya devam ediyor.
Brent Petrole Aylık Bazda Rekor Kazancı
Brent petrolü, aylık bazda rekor seviyelere ulaşma yolunda ilerliyor. Hafta sonunda Husiler tarafından İsrail’e yönelik gerçekleştirilen füze saldırılarının ardından petrolün varil fiyatı, yüzde 3,7’lik bir artışla 116,75 dolara kadar tırmandı. Husi yetkilileri, İran ve müttefik milis gruplarına yönelik saldırılar durdurulana dek operasyonlarına devam edeceklerini belirtti. Bu gelişmelerle birlikte ABD ham petrolü de 100 dolar seviyesini aşmış durumda.
ABD’nin Bölgeye Asker Gönderme Kararı
Amerika Birleşik Devletleri, binlerce ek askeri bölgeye sevk etme kararıyla kara harekatı olasılığına dair endişeleri artırdı. Eski ABD Başkanı Donald Trump, Financial Times’a verdiği bir röportajda, İran’daki petrol kaynaklarını “ele geçirmek” ve Hazar Denizi’ndeki stratejik Harg Adası’nı kontrol altına almak istediğini ifade etti.
Küresel Piyasalarda Savaş Etkisi
Mart ayında, ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin küresel finansal piyasalar üzerindeki sarsıcı etkisiyle Brent petrolünde yaklaşık yüzde 60’lık bir yükseliş yaşandı. Çatışmaların beşinci haftasına girerken, geçen haftaki diplomatik çabalara ve hafta sonu Pakistan’da düzenlenen barış görüşmelerine rağmen tansiyonun düşmesi yönünde bir işaret görülmedi.
Trump’tan İran ile Müzakereler Hakkında Açıklamalar
Pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere konuşan Trump, İran’ın savaşı sonlandırmak için iletilen 15 önemli talebin büyük çoğunluğunu ABD’ye kabul ettirdiğini söyledi. Ancak, hangi tavizlerin verildiği konusunda detay vermedi. Daha önce İran, bu planı kamuoyu önünde reddetmiş ve özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini koruma şartıyla kendi koşullarını öne sürmüştü.
Hürmüz Boğazı’ndaki Durum
İran, Basra Körfezi’ni küresel piyasalara bağlayan kritik su yolu olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafik akışını büyük ölçüde kontrol altında tutuyor. Tahran, Hürmüz üzerindeki kontrolünü pekiştirmeye çalışırken, çoğu geminin geçişini engelliyor. Ancak Pakistan, Tayland ve Malezya gibi ülkelerden gelen sınırlı sayıda gemiye geçiş izni veriliyor.
Geçen hafta, Trump kabine toplantısında, İran’ın iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz’den 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiğini belirtmişti. Financial Times’a göre bu sayının ikiye katlandığını ekleyen Trump’ın yanı sıra, Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar da Tahran’ın 20 geminin daha geçişine izin verdiğini duyurdu.
Husilerin Petrol Piyasalarına Etkisi
Husilerin çatışmalara katılımı, petrol piyasaları için yeni bir risk faktörü oluşturuyor. Grup, 2023’te Gazze’de savaşın başlamasının ardından Kızıldeniz’i Batılı nakliyecilere büyük ölçüde kapatmış ve gemileri rotalarını değiştirmeye zorlamıştı. Özellikle Yanbu limanından yapılan petrol sevkiyatlarının herhangi bir tehdit altında kalması, arzda daha ciddi kısıtlamalara yol açabilir.
* ABD, bölgeye binlerce asker gönderecek.
* Brent petrol, martta yüzde 60 yükseldi.
* Petrol piyasaları için yeni risk.
