ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatıyla, ülkenin bilim ve teknoloji yönelimlerini belirleyecek danışma kurulunda köklü bir değişiklik yapıldı. Geleneksel akademisyenlerin yerini büyük ölçüde teknoloji dünyasının önde gelen milyarderleri aldı. Bu yeni dönem, ABD’nin bilim ve teknoloji politikalarında önemli bir paradigma kaymasına işaret ediyor.
Başkanlık Bilim ve Teknoloji Danışma Konseyi’nde Dönüşüm
Başkanlık Bilim ve Teknoloji Danışma Konseyi (PCAST) için belirlenen yeni 13 kişilik listede, dikkat çekici bir şekilde teknoloji milyarderlerinin ağırlığı göze çarpıyor. Listede sadece bir akademisyen bulunurken, en az dokuz üye serveti milyarlarca doları bulan teknoloji girişimcilerinden oluşuyor.
Scientific American dergisinin raporuna göre, bu yeni listedeki en dikkat çekici isimler arasında Meta’nın kurucusu Mark Zuckerberg (dünyanın en zenginleri listesinde 5. sırada), Oracle’ın kurucusu Larry Ellison (6. sırada) ve Alphabet’in kurucu ortağı Sergey Brin (3. sırada) bulunuyor. Bu isimler, küresel teknoloji endüstrisinin zirvesinde yer alıyor.
Sektörün Güçlü İsimleri Kurulda
Donanım ve yarı iletken sektörünün önde gelen yöneticileri de bu yeni konseyde yerini aldı. Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang, Advanced Micro Devices’ın CEO’su Lisa Su ve Dell’in CEO’su Michael Dell gibi isimler, küresel teknoloji üretiminin kalbinde yer alan şirketleri temsil ediyor. Bu yöneticilerin toplam servetinin 900 milyar doları aştığı belirtiliyor.
Bazı üyelerin akademik altyapılarının da bulunması dikkat çekiyor. Örneğin, Lisa Su elektrik mühendisliği alanında doktora derecesine sahip. Ayrıca, nükleer enerji projelerini yöneten Jacob DeWitte ve Bob Mumgaard da sırasıyla nükleer mühendislik ve plazma fiziği alanlarında eğitim almışlardır. Ancak bu isimler, saf anlamda bilim insanı olarak tanımlanmıyor.
Akademiyi Temsil Eden Tek İsim
Konseyde akademiyi temsil eden yegane isim, Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara Kampüsü’nde görev yapan John Martinis. Martinis, geçen yıl kuantum fiziği alanındaki çığır açan çalışmalarıyla Nobel Ödülü’nü kazanmıştı. Kendisi, göreve seçilmesini “onur verici” olarak nitelendirdi.
Eski PCAST üyelerinden Laura Greene, Martinis ve Lisa Su’nun hem bilimsel hem de teknolojik açıdan “olağanüstü” yetenekler olduğunu vurgulayarak bu iki isme tam destek verdi.
Eleştiriler ve Endişeler
Konseyin mevcut yapısı, bilim camiasında ciddi eleştirilere neden oldu. Vaughan Cooper, konseyde tek bir biyoloğun bile yer almamasına sert tepki gösterdi. Cooper, bu durumun ABD’nin hızla gelişen biyoteknoloji alanında geride kalmasına yol açabileceği endişesini dile getirdi.
Eleştirilerin bir diğer odak noktası ise bilim politikalarının yalnızca teknoloji şirketlerinin bakış açısıyla şekillenme riski. Özellikle sağlık, biyoteknoloji ve temel bilimler gibi alanların yeterince temsil edilmemesi, uzun vadeli bilimsel potansiyel açısından bir zayıflık olarak değerlendiriliyor.
PCAST’ın Rolü ve Geleceği
PCAST, Beyaz Saray’a bilim ve teknoloji politikaları konusunda danışmanlık yapan en önemli kurumlardan biridir. Konsey, beslenme biliminden bilimsel iş gücünün gelişimine kadar geniş bir yelpazede politika önerileri sunmakla yükümlüdür. Ayrıca, hükümetler arası araştırma programlarını da değerlendirme görevini üstlenir.
Konseyin çalışmalarının büyük bir kısmı alt komiteler aracılığıyla yürütülür ve raporlar genellikle Bilim ve Teknoloji Politikaları Enstitüsü uzmanları tarafından hazırlanır.
2025 yılında yayınlanan bir başkanlık kararnamesine göre, Trump’ın kurula ek 11 üye atama yetkisi bulunmaktadır. Bazı uzmanlar, bu durumun ilerleyen dönemlerde konseyin dengesinde değişikliklere yol açabileceğini öngörüyor.
