Ortadoğu’daki bir ayı aşkın süredir devam eden gerilimin yakın zamanda düşeceği yönündeki beklentiler, Avrupa doğal gaz piyasalarında Çarşamba günü önemli bir düşüşe yol açtı. Özellikle İran’daki çatışmalarda tansiyonun azalması yönündeki umutlar, bölgesel enerji arzı endişelerini hafifleterek fiyatları aşağı çekti.
Doğal Gaz Piyasalarında Son Durum
Avrupa’nın kıstas doğal gaz göstergesi olan Hollanda TTF vadeli kontratı, gün içinde saat 12.30 itibarıyla yüzde 4,0’lık bir düşüşle megavat saat başına 48,75 euro seviyesine indi. Bu gerileme, piyasanın Ortadoğu’daki siyasi gelişmelere verdiği anlık tepkiyi gözler önüne serdi.
Trump’ın İran’a Yönelik Açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri askeri güçlerinin iki ila üç hafta içinde İran’dan çekileceğini duyurdu. Trump, ülkenin nükleer tehdidini ortadan kaldırma hedefine ulaşıldığını belirtti. ABD ve İsrail’in İran’a karşı ilk ortak saldırıyı 28 Şubat’ta gerçekleştirdiğini hatırlattı. Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “İran’dan çok yakında ayrılacağız. Bunu yapmamız için bir neden yok.” ifadelerini kullandı.
Başkan Trump, İran’dan çekilmek için resmi bir anlaşmaya ihtiyaç duymadıklarını öne sürerek, “Onlara yaptıklarımızı yeniden inşa etmeleri 15-20 yıl alacak.” şeklinde konuştu. Ayrıca, İran’daki askeri operasyonların halen devam ettiğini ve ABD’nin muazzam miktarda füze üretim tesisini imha ettiğini dile getirdi. İsrail’in Tahran ve orta İran’daki hedeflerin yanı sıra Lübnan’ın başkenti Beyrut’taki hedefleri de vurmaya devam ettiğini, İran’ın ise İsrail’e ve Basra Körfezi ülkelerine füze gönderdiğini ekledi.
Benzin Fiyatları ve Hürmüz Boğazı
Başkan Trump, Amerika’da galon başına ortalama 4 doları aşan benzin fiyatlarına da değindi. İran’daki savaşın sona ermesiyle benzin fiyatlarının düşeceğini öngören Trump, fiyat artışıyla ilgili bir soruya yanıt olarak şunları söyledi: “Bize nükleer silah atmayacak bir ülkemiz var. Ayrıca kendilerini çok daha güvende hissediyorlar.”
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması sorumluluğunun buraya bağımlı ülkelere düşmesi gerektiğini belirten Trump, gazetecilere “Bunu yapmamız için bir neden yok.” dedi. Geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesabından yaptığı yorumları tekrarlayarak, “Bu bize ait değil. Bu Fransa için olacak. Boğazı kullanan her kimse onun için olacak.” ifadelerine yer verdi.
Hürmüz Boğazı, İran çatışmasında stratejik bir gerilim noktası haline gelmiş durumda. Bu dar su yolunun fiilen kapanma tehdidi, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin buradan geçmesi nedeniyle büyük bir endişe kaynağı oluşturuyor. Bu durum, dünya genelinde enflasyonist baskıları tetikleme ve daha geniş ekonomik görünümü olumsuz etkileme riski taşıyor. Basra Körfezi ülkelerinden gelen doğal gaz ürünleri de boğazdan geçiş yapıyor; bu ülkelerin birçoğu İran saldırılarının hedefi olmuştu. Arz endişeleri, TTF kontratında son bir ay içinde yüzde 52’yi aşan bir artışı beslemişti.
Avrupa Ekonomisine Etkileri
Bu fiyat sıçramasının Avrupa ekonomileri üzerindeki etkileri hissedilmeye başlandı. Euro Bölgesi’nde Mart ayında enflasyon, Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) yüzde 2’lik hedefinin üzerine çıktı ve bunun başlıca nedeni enerji fiyatlarındaki şok oldu. AMB yetkilileri, geçici enflasyonist baskılarla mücadele etmek amacıyla faiz artırımına hazır olduklarını ifade ettiler.
