ABD ve İran, hafta sonu İslamabad’da gerçekleşen ve herhangi bir sonuç alınamadan sona eren görüşmelerin ardından yeni bir müzakere turunu değerlendirme aşamasında bulunuyor. Kaynaklar, asıl hedefin 7 Nisan’da belirlenen iki haftalık ateşkes süresi sona ermeden ek görüşmeler gerçekleştirmek olduğunu belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’nda Gerilim Tırmanıyor
ABD Başkanı Donald Trump, uzun süreli bir ateşkesin sağlanması amacıyla yeni görüşmeler gündemdeyken, Hürmüz Boğazı’nda bir abluka başlatma kararı aldı. Bu adımın, İran üzerindeki baskıyı artırması hedefleniyor. Abluka, İran’ın limanlarına ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ulaşımını kesintiye uğratma potansiyeli taşıyor ve küresel enerji tedarik zincirinde aksamalara yol açma riski taşıyor.
Suudi Arabistan’dan Tepki
ABD’nin önemli müttefiklerinden Suudi Arabistan, Washington’a ablukayı sona erdirmesi yönünde baskı uyguluyor. The Wall Street Journal’ın adını vermediği Arap yetkililere dayandırdığı habere göre, Riyad yönetimi bu hamlenin İran’ı gerilimi daha da yükseltmeye ve bölgedeki diğer denizcilik rotalarını sekteye uğratmaya itebileceği endişesini taşıyor.
Abluka Test Ediliyor
ABD yaptırımları altında olan ve Çin ile bağlantılı olduğu düşünülen bir tanker, ablukayı denemek amacıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmaya çalışıyor. Daha önce “Full Star” olarak bilinen “Rich Starry” adlı tanker, 24 saatten kısa bir süre içinde ikinci kez boğazdan çıkma girişiminde bulunuyor.
Çin’den Ateşkes Çağrısı
İran’ın en büyük petrol alıcısı ve önemli bir ticaret partneri olan Çin, boğazdaki olası aksaklıklardan olumsuz etkileneceği endişesiyle, ablukaların küresel ticareti tehdit ettiğini vurgulayarak derhal ateşkes çağrısında bulundu.
Vance: Sıra İran’da
Başkan Yardımcısı JD Vance, ilk tur müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini belirterek, “Top artık onların sahasında” ifadesiyle bir sonraki adımı İran’a bıraktı. Vance, Fox News’e verdiği röportajda, görüşmelerin öncelikleri netleştirdiğini ve yeni bir toplantı olasılığının tamamen Tahran’ın tutumuna bağlı olduğunu belirtti. Trump da, İran’ın kendileriyle temas kurduğunu ve bir anlaşma yapmak istediğini ancak müzakerelerin İran’ın nükleer programına ilişkin ısrarı nedeniyle sekteye uğradığını dile getirdi. Herhangi bir anlaşmanın İran’ın nükleer hedeflerinden vazgeçmesini gerektireceğini vurguladı.
Nükleer Teklifler ve Karşılıklar
The New York Times’ın raporlarına göre, ABD’nin İran’a nükleer faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya alma yönünde bir teklif sunduğu, İran’ın ise buna karşılık olarak Şubat ayında sunduğu plana benzer şekilde 5 yıla kadar bir duraklama içeren bir öneri getirdiği bildirildi.
İran’dan Açıklama
İran, hafta sonu yapılan görüşmelerde ABD’yi sorumlu tutmasına rağmen müzakerelere açık kapı bırakmış durumda. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, resmi bir haber sitesinde yer alan açıklamasında, İran’ın uluslararası hukuk çerçevesinde görüşmelere devam etmeye hazır olduğunu ifade etti.
