Avrupa Birliği (AB) kurumları, küresel ticaretteki değişimlere uyum sağlamak amacıyla gümrük sistemini köklü bir şekilde dönüştürme konusunda mutabakata vardı. Bu çerçevede, çevrim içi platformlara ek sorumluluklar yüklenmesini ve yeni bir AB Gümrük Otoritesi kurulmasını öngören reform paketi üzerinde anlaşıldı. Bu adım, 1968’den bu yana yapılan en kapsamlı gümrük düzenlemesi olarak öne çıkıyor.
Gümrük Birliği’nde Tarihi Dönüşüm
Avrupa Birliği Komisyonu, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu temsilcileri arasındaki yoğun müzakereler sonucunda AB Gümrük Birliği çerçevesinin yenilenmesi kararlaştırıldı. Bu reform, Avrupa gümrüklerinin hızla değişen uluslararası ticaret ortamına daha iyi entegre olmasını amaçlıyor. Düzenleme, özellikle e-ticaret alanında yeni tedbirler getirirken, aynı zamanda süreçleri basitleştirerek ve verimliliği artırarak modern, veri odaklı bir gümrük yapısını hayata geçirmeyi hedefliyor.
Mevcut Zorluklara Karşı Yenilikçi Çözümler
Mevcut gümrük sistemleri, düşük değerli e-ticaret gönderilerindeki artış, güvensiz ürünlerin ve dolandırıcılık faaliyetlerinin yükselmesi, değişen jeopolitik ticaret dengeleri ve organize suç ile kaçakçılık tehditleri gibi birçok zorlukla mücadele ediyor. Açıklamada, gümrüklerin Avrupa Tek Pazarı’nın ve vatandaşların güvenliğini sağlamada hayati bir rol oynadığı vurgulandı.
Yeni AB Gümrük Otoritesi Francia’da Kuruluyor
Reformun merkezinde, Fransa’nın Lille şehrinde oluşturulması planlanan yeni bir AB kurumu olan AB Gümrük Otoritesi yer alıyor. Bu merkezin, 27 üye devletin tamamında gümrük işlemlerini koordine etmesi ve modernize etmesi bekleniyor. 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan AB Gümrük Otoritesi, bilgi paylaşımını kolaylaştıracak, AB genelinde gümrük mevzuatının uyumunu güçlendirecek ve gümrük dolandırıcılığının tespit edilip önlenmesi mekanizmalarını iyileştirecek.
Tek Bir Dijital Platform ile İşlemler Kolaylaşıyor
AB Gümrük Otoritesi’nin sorumluluğunda olacak AB Gümrük Veri Merkezi, AB genelindeki tüm gümrük işlemlerini kapsayan tek bir dijital platform olarak hizmet verecek. Bu sayede işletmeler, verilerini yalnızca bir kez sisteme girebilecek ve farklı ulusal sistemlerle uğraşma zorunluluğu ortadan kalkacak. Bu dijitalleşme, operasyonel verimliliği önemli ölçüde artıracak.
Güvenilir Tüccarlar İçin Avantajlar
Reform, kurallara yüksek düzeyde uyum sağlayan işletmeler için önemli avantajlar sunuyor. Güvenilir tüccarlar, daha basitleştirilmiş prosedürlerden ve daha az denetimden faydalanarak zaman ve kaynak tasarrufu sağlayacak. Bu durum, gümrük otoritelerinin kaynaklarını yüksek riskli gönderilere odaklamasına olanak tanıyacak.
E-Ticaret İçin İşlem Ücreti Uygulaması
E-ticaretteki hızlı büyümenin getirdiği artan maliyetlere yanıt olarak, ithal edilen ürünlere yönelik bir işlem ücreti getirilmesi öngörülüyor. Bu ücret, malların serbest dolaşıma sokulması için gerekli olan bilgi teknolojileri sistemleri, iş gücü, veri kontrolü ve risk analizleri gibi maliyetleri karşılamak üzere belirlenecek. Bu düzenlemenin en geç 1 Kasım 2026’ya kadar yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Çevrim İçi Platformların Sorumluluğu Artıyor
Yeni sistemde çevrim içi platformların ve satıcıların rolü ve sorumlulukları da önemli ölçüde artırılıyor. Satış işlemleri tamamlandığı anda, bu platformlar ilgili bilgileri derhal Gümrük Veri Merkezi’ne bildirmekle yükümlü olacak. Böylece gümrük otoriteleri, ürünler sınırlara ulaşmadan önleyici tedbirler alabilecek. Bu işletmeler aynı zamanda ürünlerin AB mevzuatına uygunluğunu sağlama sorumluluğunu da üstlenecek. Mevzuata aykırı hareket edenlere karşı cezai yaptırımlar uygulanacak.
Yeni gümrük mevzuatının, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasını takiben 12 aylık bir geçiş sürecinin ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor. Yeni düzenlemelerle birlikte, AB ülkelerine satış yapan çevrim içi platformlar ithalatçı olarak kabul edilecek ve gümrük vergileri ile ürün güvenliği konularında sorumlu tutulacak.
