İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almasıyla birlikte küresel petrol arzı, savaş öncesi dönemdeki ihtiyacın %10 altına düştü. Bu gelişme, başta Asya ve Pasifik bölgeleri olmak üzere birçok coğrafyada enerji tedariki ve yakıt temini üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu.
Oxford Economics tarafından sağlanan verilere göre, Hürmüz Boğazı sadece petrol için değil, aynı zamanda birçok ülkenin elektrik üretimi ve gübre imalatında kritik rol oynayan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) geçişleri için de hayati bir güzergah niteliği taşıyor. Bu nedenle, boğazdaki herhangi bir aksama, petrolün yanı sıra doğal gaz ve ilgili sektörlerde de geniş çaplı etkiler yaratıyor.
Asya ve Pasifik Bölgesi Öncelikli Etkilendi
Küresel arz kısıtlamalarıyla ilk yüzleşen bölge Asya ve Pasifik oldu. Bu bölgede yer alan fabrikalar, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla üretim kapasitelerini düşürmeye başladı.
Bazı benzin istasyonlarının sürücülere sadece yarım depo yakıt sattığı rapor edildi. Bu tedarik sıkıntısının hem sanayi üretimi hem de günlük yakıt tüketimi üzerinde hissedilir bir etkisi olduğu belirtildi.
Bunları biliyor musunuz?
WarrenAI, izleme listelerinizi ve portföyünüzü manuel veri girişi olmadan analiz edip size özel içgörü üretir.
Avustralya ve Güney Asya’da Alınan Önlemler
Avustralya’nın 31 Mart tarihi itibarıyla 39 günlük benzin, 29 günlük dizel ve 30 günlük jet yakıtı stokuna sahip olduğu açıklandı. Arz güvenliğini sağlamak amacıyla atılan adımlar kapsamında Başbakan Anthony Albanese, geçen hafta vatandaşlarına toplu taşıma araçlarını kullanmaları yönünde bir çağrıda bulundu.
Hindistan’da fabrikaların sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) kullanımına savaş öncesi düzeyin %70’i kadar sınırlama getirildi. Bangladeş’te ise doğal gaz kullanarak üre gübresi üreten tesislerin büyük bir bölümünün kapatıldığı bildirildi.
Bölgesel Petrol Fiyatları Hızla Yükseliyor
Morgan Stanley analistlerinin raporlarına göre, Asya genelinde petrol fiyatları son bir ayda %53 oranında artış gösterdi. Ancak, iç piyasa yakıt fiyatlarının aynı dönemde yalnızca %16 yükseldiği kaydedildi.
Pakistan’da ise fiyat artışları çok daha belirgin boyutlara ulaştı. Ülkede benzin fiyatlarının %46, dizel fiyatlarının ise savaş öncesine kıyasla %90’a yakın oranda artırıldığı ifade edildi.
Avrupa’da Enerji Maliyetleri Tırmanıyor
Avrupa kıtasında benzin fiyatlarının %15, dizel fiyatlarının %30 ve doğal gaz fiyatlarının %50’nin üzerinde artış kaydettiği bildirildi. Yükselen maliyetlerin, bölge genelindeki enerji piyasaları üzerindeki baskıyı daha da güçlendirdiği gözlemlendi.
Societe Generale verilerine göre, Avrupa yaklaşık 450 milyon varil petrol ve rafine ürün rezervine sahiptir. Bu rezervler, artış gösteren fiyatlar karşısında bölgenin enerji görünümünde kilit bir gösterge olarak yakından takip edildiği belirtiliyor.
Havacılık ve ABD İçin de Yakıt Sıkıntısı İkazları
Ryanair CEO’su Michael O’Leary, havacılık sektörünün mayıs ayına kadar jet yakıtı sıkıntısıyla karşılaşabileceği yönünde bir uyarıda bulundu. Bu riskin, özellikle havayolu operasyonları açısından titizlikle izlendiği açıklandı.
JPMorgan analistleri ise aynı dönemde ABD’nin batı kıyılarında, bilhassa California’da akaryakıt kesintileri yaşanabileceğini tahmin etti. Bu durum, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin etkisinin Asya ve Avrupa ile sınırlı kalmayıp ABD’ye de sıçrayabileceğini dile getirdi.
