Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), sektördeki belirsizliklerin derinleştiğine ve gıda enflasyonunda artışın kaçınılmaz olduğuna dair endişelerini dile getirdi. Dernek, özellikle 2026 yılına ait çiğ süt ve buzağı desteklerinin hala açıklanmamasının üreticileri önemli bir belirsizlik ortamına sürüklediğini vurguladı.
Üreticiler Belirsizlik İçinde
TÜSEDAD’ın 26 Mart 2026 tarihli açıklamasına göre, çiğ süt ve buzağı desteklerinin 2026 yılı için henüz netleşmemesi, üreticilerin planlama yapmasını güçleştiriyor. Dernek, bu durumun üretim planlamasından yem tedarikine kadar tüm karar alma süreçlerini olumsuz etkilediğini belirtti. Üreticinin geleceği görememesi durumunda sürdürülebilir üretimden bahsetmenin mümkün olmadığını ifade ettiler.
Fiyat Güncellemelerindeki Gecikme Sektörü Derinden Etkiliyor
Ulusal Süt Konseyi tarafından alınan kararlar doğrultusunda sıcak çiğ sütün tavsiye fiyatının her üç ayda bir güncellenmesi gerektiğine dikkat çeken TÜSEDAD, 1 Nisan 2026 itibarıyla geçerli olacak yeni fiyat bilgisinin hala yayımlanmamış olmasının sektördeki belirsizliği daha da artırdığını savundu. Üreticilerin ayakta kalma mücadelesi verdiği bu dönemde zaman kaybının değil, netliğin hayati önem taşıdığını vurguladılar.
Maliyet Artışları ve Dışa Bağımlılık Baskısı
Açıklamada, savaşın etkisiyle yem, enerji ve lojistik maliyetlerinde yaşanan hızlı artışların üreticiler üzerindeki baskıyı artırdığına işaret edildi. Türkiye’nin yem hammaddesinde dışa bağımlı olması durumu, üreticileri ağır bir baskı altına sokuyor. Navlun fiyatlarındaki %40–60’lık artışlar, tedarikin gecikmesi ve artan sigorta maliyetleri yem hammaddesini daha pahalı hale getiriyor. Ayrıca, akaryakıt ve elektrik giderlerindeki artışlar, süt toplama, kesimhane ve soğuk zincir maliyetlerini önemli ölçüde yükseltiyor.
Üretimin Azalması ve Hayvan Kesimlerinin Artması Riski
Bu gelişmelerin, küçük ve orta ölçekli üreticilerin üretimden çekilmesine, hayvan kesimlerinin artmasına ve süt hayvanı popülasyonunun azalmasına yol açabileceği belirtildi. Bu durumun gelecekte et ve süt krizine dönüşme potansiyeli taşıdığına dikkat çekilerek, bugünden alınacak önlemlerin yarının arz krizini önlemede kritik bir rol oynayacağı vurgulandı.
“Gıda Enflasyonunda Artış Kaçınılmaz” Uyarısı
TÜSEDAD, savaşın sadece üreticileri değil, tüketicileri de etkilediğini belirtti. Yem, enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın et ve süt fiyatlarını hızla yükselttiğini, bunun da süt ürünleri ve temel gıdalarda zamlara ve genel gıda enflasyonunda artışa neden olacağını öngörüyorlar. Sektörün sürdürülebilirliği için acil adımlar atılması gerektiğinin altını çizdiler:
- Desteklerin hızla ödenmesi
- Yem hammaddesinde yerli üretimi teşvik
- Süt fiyatlarının maliyet bazlı güncellenmesi
- Küçük üreticilerin sistemde tutulmasının sağlanması
Aksi takdirde üretimin azalacağı, fiyatların hızla artacağı ve gıda arz güvenliğinin ciddi risk altına gireceği uyarısında bulunuldu. Tarım ve hayvancılığın stratejik bir sektör olarak ele alınması ve üreticinin korunması gerektiği ifade edildi.
Finansmana Erişimdeki Kısıtlamalar Üreticiyi Zorluyor
Açıklamada ayrıca, 2024 yılından bu yana Ziraat Bankası’nın hayvansal üretim kredilerindeki üst limitlerin aynı kalmasının, üretim maliyetleri hızla artarken çiftçinin finansmana erişimini ciddi şekilde kısıtladığı belirtildi. Tarımsal girdi fiyat endeksindeki yükselişe rağmen limitlerin güncellenmemesi, üreticileri borç yükü altında bırakmakta ve üretimden uzaklaşma riskini artırmaktadır. Çiftçinin üretimde kalabilmesi ve verimliliğini artırabilmesi için finansmana erişimin kolaylaştırılması gerektiği vurgulandı.
