Avrupa Birliği (AB) parlamentosu, ABD ile uzun süredir müzakere edilen ve bekletilen önemli bir ticaret anlaşmasına onay vererek, transatlantik ekonomik ilişkilerde kritik bir dönüm noktasına ulaştı.
Bu gelişme, ABD menşeli sanayi ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin tamamen kaldırılmasını ve bunun karşılığında AB ürünleri için ABD gümrüklerinde %15’lik bir üst sınır getirilmesini öngörüyor. Ancak anlaşmanın onaylanması, Washington’ın taahhütlerine dair bazı soru işaretlerinin gölgesinde gerçekleşti.
“Şartlı” Onay ve Süre Sınırlaması
Avrupa Parlamentosu, ABD ile ticari ilişkileri normalleştirmeyi hedefleyen bu paketi kabul etti. Anlaşma, ABD’nin kendi yükümlülüklerini yerine getirdiğini teyit edene kadar fiilen yürürlüğe girmeyecek. Bu nedenle, metne ABD’nin geçmişteki ticaret politikaları ve bazı siyasi kararlarından kaynaklanan endişeleri gidermeye yönelik koruyucu hükümler eklendi.
Paktın geçerlilik süresi ise Mart 2028’de sona erecek, ancak her iki taraf da uzatma konusunda anlaşmaya varırsa yürürlükte kalmaya devam edecek.
Washington’un Tarife Politikaları Endişe Yaratıyor
Anlaşmanın onaylanmasına karşın, ABD Yüksek Mahkemesi’nin daha önceki dönemlerde bazı küresel tarifeleri iptal etmesi ve Beyaz Saray’ın bu vergileri telafi etmek amacıyla AB ve Çin üzerinde yeni incelemeler başlatması Brüksel’de rahatsızlığa neden oluyor. Bu durum, anlaşmanın tam olarak ne zaman ve nasıl işleyeceği konusunda belirsizlikler yaratıyor.
Özellikle çelik ve alüminyum ürünlerine uygulanan %50’lik gümrük vergisinin azaltılması konusunda ABD’nin henüz net bir zaman çizelgesi sunmamış olması, anlaşmanın dengeli olmadığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
Avrupa’da Siyasi Görüş Ayrılıkları ve Almanya’nın Hazırlıkları
Avrupa’daki siyasi yelpazede anlaşmaya yönelik farklı yaklaşımlar mevcut. Sağ kanat milletvekilleri, ABD’nin güvenlik garantilerini sürdürmek ve bir ticaret savaşı riskini azaltmak adına mevcut şartların kabul edilebilir olduğunu savunuyor. Buna karşılık, sol kanat üyeleri anlaşmanın Avrupa aleyhine olduğunu belirterek yeniden müzakere talep ediyor.
Öte yandan, ticaret gerilimlerinin yeniden yükselmesi ihtimaline karşı Almanya’nın “misilleme stratejileri” üzerine çalıştığına dair haberler de basına yansıdı. Bu planlar kapsamında, olası bir kriz durumunda ABD merkezli teknoloji şirketleri ve yapay zeka yatırımlarının hedef alınabileceği belirtiliyor.
Dombrovskis’ten Açıklama
AB Komisyonu’nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, oylama sonrası yaptığı açıklamada, bu adımın Avrupa iş dünyası, çalışanlar ve vatandaşlar için “istikrar ve öngörülebilirlik” sağlama yönünde önemli bir kilometre taşı olduğunu vurguladı. Dombrovskis, “Mevcut endişelerimize rağmen, ekonomik çıkarlarımız ilerlemeyi zorunlu kılıyor. Güvenilirliğimiz, taahhütlerimizi yerine getirmemize bağlıdır,” şeklinde konuştu.
