Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin iş gücü verilerini yayımladı. Açıklanan verilere göre Türkiye’de işsizlik oranı bir önceki yıla göre 0,4 puan gerileyerek yüzde 8,3’e düştü ve son 21 yılın en düşük seviyesine indi.
İşsiz sayısı 3 milyonun altına geriledi
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzeri nüfusta işsiz sayısı 2025 yılında 147 bin kişi azalarak 2 milyon 966 bine geriledi.
İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 11,3 olarak tahmin edildi.
İstihdam oranında sınırlı düşüş
2025 yılında istihdam edilen kişi sayısı 54 bin azalarak 32 milyon 566 bine düştü.
İstihdam oranı ise 0,5 puan gerileyerek yüzde 49,0 olarak kaydedildi. Bu oran erkeklerde yüzde 66,4, kadınlarda yüzde 32,1 oldu.
İşgücüne katılım da geriledi
İşgücüne katılma oranında da düşüş dikkat çekti.
2025 yılında işgücü 200 bin kişi azalarak 35 milyon 533 bine gerilerken, işgücüne katılma oranı yüzde 53,5 olarak hesaplandı. Erkeklerde bu oran yüzde 71,3, kadınlarda ise yüzde 36,2 olarak gerçekleşti.
Genç işsizlik yüzde 15,3
15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı 1 puan düşerek yüzde 15,3 seviyesine indi.
Genç erkeklerde işsizlik yüzde 11,7, genç kadınlarda ise yüzde 22,1 olarak tahmin edildi.
İstihdamın ağırlığı hizmet sektöründe
İstihdamın sektörel dağılımında hizmet sektörü öne çıktı.
2025 yılında çalışanların;
- yüzde 14,0’ı tarımda
- yüzde 20,2’si sanayide
- yüzde 6,8’i inşaatta
- yüzde 59,0’ı hizmet sektöründe yer aldı
Hizmet sektörünün payı artarken, tarım ve sanayi sektörlerinde düşüş yaşandı.
Sektörlere göre değişim
Bir önceki yıla göre;
- Tarımda 267 bin,
- Sanayide 168 bin kişi azalırken,
- İnşaatta 62 bin,
- Hizmet sektöründe 318 bin kişilik artış kaydedildi.
Toplamda hizmet sektörü istihdamın ana sürükleyicisi oldu.
Atıl işgücü oranı yükseldi
Öte yandan atıl işgücü oranındaki artış dikkat çekti.
Zamana bağlı eksik istihdam, işsizler ve potansiyel iş gücünü kapsayan atıl işgücü oranı 2025 yılında 3 puan artarak yüzde 29,7’ye yükseldi.
Atıl iş gücü nedir? Atıl iş gücü oranı nedir?
Atıl iş gücü, en basit tanımıyla bir ekonomide çalışma isteği ve yeteneği olan ancak çeşitli nedenlerle tam kapasiteyle değerlendirilemeyen potansiyel iş gücünü ifade eder.
Sadece kayıtlı işsizleri değil, iş aramadığı halde çalışmaya hazır olanları ve mevcut işinde yeterince süre çalışamayanları da kapsadığı için ekonominin gerçek “işsizlik” tablosunu daha geniş bir perspektifle sunar.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinde de kullanılan bu kavram, üç ana grubun birleşmesinden oluşur:
1. İşsizler
Aktif olarak iş arayan ve kısa süre içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kişilerdir. Bu, atıl iş gücünün en görünür kısmıdır.
2. Zamana Bağlı Eksik İstihdam
Bir işte çalışan ancak haftalık çalışma süresi (genellikle 40 saatten az) kendi isteği dışında az olan ve daha fazla çalışmak istediğini belirten kişilerdir. Yani kişi çalışıyordur ama “atıl” kalmış bir zaman dilimi ve potansiyeli vardır.
3. Potansiyel İş Gücü
Bu grup iki alt kategoriye ayrılır ve genellikle “gizli işsizlik” olarak da adlandırılır:
- İş arayan ama hemen başlayamayacak olanlar: İş arıyorlar ama ailevi nedenler, eğitim veya hastalık gibi sebeplerle kısa sürede işbaşı yapamıyorlar.
- İş aramayan ama çalışmaya hazır olanlar: İş bulma ümidini kesenler (“umutsuz işsizler”) veya çeşitli nedenlerle aktif iş arayışını durduran ancak iş teklif edilirse çalışacak olan kişilerdir.
Neden Önemlidir?
Atıl iş gücü oranı, standart işsizlik oranından her zaman daha yüksektir. Bir ülkedeki atıl iş gücü oranının yüksek olması şunları gösterir:
- Ekonomik kaynakların (insan sermayesinin) verimli kullanılmadığı,
- Üretim potansiyelinin altında kalındığı,
- İstihdam piyasasında yapısal sorunlar olduğu.
Özellikle yerel yönetimler veya siyasi analizler açısından, sadece işsizlik rakamlarına değil, atıl iş gücü oranına bakmak halkın ekonomik refahını ve iş bulma konusundaki genel eğilimini anlamak için çok daha sağlıklı bir yöntemdir.
