Küresel Piyasalar: Ortadoğu Gerilimi ve ABD Liderliğindeki Gelişmeler

Orta Doğu’daki artan tansiyon, küresel finansal piyasaların seyrini belirlemeye devam ederken, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı iddia edilen saldırıların ardından bölgeden gelen haber akışı yatırımcıların dikkatini çekiyor. Bu olaylar zinciri, küresel enerji tedarik zincirini etkileyerek petrol fiyatlarında yükselişe ve dolayısıyla enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Artan belirsizlik ve risk iştahındaki düşüş, yatırımcıları daha temkinli bir duruşa itti.

Trump’tan İran’a Sert Mesajlar ve Süre Uzatımı

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert açıklamalarıyla piyasaların nabzını tutmaya devam etti. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri serbest bırakması gerektiğini vurgulayarak, “Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız,” şeklinde konuştu. Tahran’ın hızlı bir anlaşma yapmaması halinde İran’ın “her şeyini havaya uçurup petrolü ele geçirmeyi” düşündüğünü ve ülkedeki altyapının zarar göreceğini ima eden Trump, aynı zamanda diplomatik çözüm yollarına da işaret etti. ABD’nin Tahran ile bir anlaşmaya varabileceğini ve müzakerelerin sürdüğünü belirten Trump, daha önce 48 saat olarak duyurduğu süreyi sosyal medya üzerinden yaptığı bir açıklama ile 8 Nisan’a kadar uzattığını bildirdi. Bu süre uzatımı, İran’da düşen ABD uçağından kurtulan ikinci pilotun da güvenli bir şekilde tahliyesinin ardından gerçekleşti. Trump, bu askeri kurtarma operasyonunu “ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak tanımladı.

Piyasaların Haftaya Başlangıcı

New York borsası, cuma günü tatil nedeniyle kapalı olurken, perşembe gününü karışık bir seyirle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,13 düşüş, S&P 500 endeksi yüzde 0,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 artış gösterdi. Hafta sonu Orta Doğu’dan gelen çelişkili haber akışları, ABD’de endeks vadeli kontratlarının haftaya karışık bir başlangıç yapmasına neden oldu.

Tahvil ve Döviz Piyasalarındaki Hareketlilik

Orta Doğu’daki gerilimin etkisiyle tahvil piyasasında satış baskısı hakim. ABD 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artarak yüzde 4,35’e yükseldi. Dolar endeksi ise yüzde 0,1’lik bir artışla 100,2 seviyelerinde dengelendi.

Emtia Piyasalarındaki Durum

Altının onsu, yaşanan gelişmelerin etkisiyle yüzde 0,6 azalarak 4 bin 647 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varili yüzde 0,1’lik bir artışla 106,6 dolardan alıcı buluyor.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Durum

Avrupa borsaları, cuma günü Kutsal Cuma tatili nedeniyle kapalıydı ve bugün de Paskalya tatili sebebiyle işlem yapmayacak. Öte yandan, Asya borsaları teknoloji hisselerindeki yükselişlerin desteğiyle pozitif bir seyir izliyor. Ancak, Çin’deki tatil günleri nedeniyle Çin ve Hong Kong piyasalarında işlemler gerçekleştirilmiyor. Yüksek enerji maliyetleri ve devam eden jeopolitik riskler bölgedeki pay piyasalarını baskılamaya devam etse de, teknoloji sektörüne olan ilgi endekslerin artışında etkili oluyor. Japonya’da Resonac Holdings hisseleri yüzde 6,7, Furukawa Electric hisseleri yüzde 5,4, Lasertec hisseleri yüzde 5 ve Advantest hisseleri yüzde 3,2 oranında değer kazandı.

Avrupa Birliği’nden Enerji Şirketlerine Vergilendirme Çağrısı

Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra, Avrupa Birliği (AB) üyesi 5 ülkenin maliye bakanı, enerji fiyatlarındaki ani artışların getirdiği beklenmedik karların vergilendirilmesi için AB genelinde yeni bir düzenleme yapılması yönünde çağrıda bulundu. Almanya, İtalya, İspanya, Avusturya ve Portekiz maliye bakanlarının imzasını taşıyan mektupta, ortaya çıkan yükün adil bir şekilde paylaşılmasının önemi vurgulandı. Benzer bir uygulamanın 2022’de Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlangıcında yüksek enerji fiyatlarına karşı geçici bir dayanışma katkısı olarak hayata geçirildiği hatırlatıldı.

Çin’den Diplomatik Adımlar

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde Orta Doğu’daki durumu ele aldı. Vang, durumun kötüleştiğini ve çatışmanın tırmandığını belirterek, Çin ve Rusya’nın BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri olarak adaleti ve objektif bir yaklaşımla uluslararası toplumdan destek arayışına girmesi gerektiğini ifade etti. Rus Bakan Lavrov da artan gerilimden endişe duyduklarını ve askeri operasyonların bir an önce sonlandırılıp siyasi ve diplomatik çözümlere odaklanılması gerektiğini belirtti.

Türkiye Piyasalarındaki Güncel Durum

Cuma günü satış ağırlıklı bir gün geçiren Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88’lik bir düşüşle 12.936,35 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında 15.000,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL kuru, cuma gününü 44,4920’den kapatırken, hafta başında bankalararası piyasada yatay bir seyirle 44,6020 seviyesinden işlem görmeye başladı.

Bugün Takip Edilecek Veriler

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kurunun, yurt dışında ise ABD’den gelecek ISM hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yakından takip edileceğini belirtti. Çin, Hong Kong ve Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle küresel işlem hacminin düşük olabileceği öngörülüyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.000 ve 13.100 puanın ise direnç seviyeleri olarak takip edileceği belirtiliyor.