Perşembe günü yayımlanan başkanlık kararnamesiyle, Donald Trump yönetiminin ithal çelik, alüminyum ve bakır ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerinde köklü bir revizyona gidildi. Bu değişiklikler, işlemleri basitleştirmek ve kurallara uyumu kolaylaştırmak hedefiyle yapılırken, ithal metal barındıran nihai ürünlerin vergilendirme biçimini yeniden tanımladı. Yeni hesaplama yöntemiyle, pek çok ithal kalemin maliyetlerinde hissedilir bir artış yaşanması bekleniyor.
Bu yeni düzenlemeye göre, ithal metal kullanılarak üretilen ve “türev ürün” kategorisinde değerlendirilen nihai mallara, ürünün toplam değeri üzerinden %25 oranında bir vergi uygulanacak. Daha önceki uygulamada ise, yalnızca ürünün içeriğindeki metalin değeri üzerinden %50 vergi tahsil ediliyordu. Mevcut sistem, vergi oranını %25’e düşürmesine rağmen, verginin uygulanacağı matrahı ürünün tüm değerini kapsayacak şekilde genişleterek, ithalatçıların yükünü artırıyor.
Güncel Vergi Oranları ve Muafiyet Kapsamı
Yeni kurallar uyarınca, ağırlıkça %15’ten daha az metal içeren ürünler ek metal vergisinden istisna tutulacak. Diğer yandan, yoğun metal barındıran endüstriyel cihazlar ve elektrik dağıtım şebekesi ekipmanları, 2027’ye kadar %15’lik bir vergi diliminde yer alacak. Tamamen Amerikan metali kullanılarak yabancı ülkelerde üretilen mallar için ise %10’luk özel bir oran tespit edildi.
Öte yandan, çelik bobin ve alüminyum levha gibi tamamen metalden oluşan ithal ürünler üzerindeki %50’lik gümrük vergisi uygulaması devam ettiriliyor. Ancak bu vergiler, artık metalin yalnızca belirli bir bölümü yerine, ithal edilen metalin bütünü üzerinden hesaplanacak. Beyaz eşya gibi kayda değer miktarda metal ihtiva eden ürünler ise doğrudan %25’lik sabit vergi dilimine dahil edilecek.
Yeni Düzenlemenin Arka Planı ve Ekonomi Üzerindeki Etkileri
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamalarda, söz konusu değişikliğin asıl gayesinin gelirleri yükseltmekten ziyade, mevcut karmaşıklığı gidermek ve ihracatçıların fiyat manipülasyonlarının önüne geçmek olduğu dile getirildi. Yetkililer, ithalatçıların vergi yükünü hafifletmek amacıyla metal fiyatlarını yapay olarak düşük gösterdiğini ve bu durumun beklenen vergi gelirlerinde düşüşe neden olduğunu belirtti.
Ekonomi analistleri ise Donald Trump’ın geçen yılki vaatleri arasında yer alan ekonomik büyüme ve dış ticaret açığının kapatılması gibi hedeflere henüz ulaşılamadığına işaret ediyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde çelik ve alüminyum fiyatlarının küresel piyasaların iki katına çıktığı, ayrıca İran ile süregelen gerilimin Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi kritik tedarik kaynaklarına erişimi sınırlayarak durumu daha da karmaşık hale getirdiği vurgulanıyor.
