TİTLE: Türkiye Köprü ve Otoyol Özelleştirmesinde Portekizli Şirketle Görüşüyor
Türkiye’nin devasa otoyol ve köprü varlıklarının özelleştirilmesi planı kapsamında, devlet yetkililerinden oluşan bir heyet potansiyel yatırımcılarla temas kurmak üzere Portekiz’e bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu temaslar, milyarlarca dolarlık bir anlaşmanın kapısını aralayabilir.
Özelleştirme Sürecinde Kritik Adımlar
Reuters’ın edindiği bilgilere göre, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı temsilcileri ve geçtiğimiz yılın satış sürecinde danışmanlık hizmeti veren küresel firma EY’nin yetkilileri, son haftalarda bu önemli görüşmeleri yürüttü. Görüşmelerin bir ayağı, geçtiğimiz Perşembe günü Portekiz’in önde gelen karayolu işletmecisi Brisa’nın yöneticileriyle gerçekleşti. Türk heyetinin talebi üzerine organize edilen bu toplantıda, özelleştirme planı ele alındı. Ancak, bu görüşmenin somut sonuçları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Brisa’nın Geçmişteki İlgisi ve Mevcut Durumu
Brisa şirketi, 2011 yılında Türkiye’deki benzer bir özelleştirme girişimine ilgi gösterdiğini daha önce duyurmuştu. Ancak, şirketin mevcut özelleştirme sürecine katılım niyetleri veya yürütülen görüşmeler hakkındaki sorulara yanıt vermekten kaçındığı belirtildi. Türkiye’nin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve danışman firma EY de konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı veya yorumda bulunmaktan kaçındı.
“Mücevher Değerindeki” Varlıklar ve Tarihsel Arka Plan
Özelleştirme kapsamına alınması planlanan varlıklar arasında, İstanbul Boğazı’nı birbirine bağlayan iki büyük köprü de bulunuyor. Bu köprüler, tam kapasiteye yakın çalışmaları ve istikrarlı gelir akışları sayesinde adeta “mücevher” olarak nitelendiriliyor. 2024 yılı itibarıyla, bu köprülerden günlük ortalama 430 bin araç geçişi kaydedildi. Türkiye, daha önce de benzer bir adım atmış, 2013 yılında otoyol ve köprüler için 5,7 milyar dolarlık bir özelleştirme teklifi almış ancak dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, teklif bedelini düşük bularak minimum 7 milyar dolar talep etmiş ve teklifi iptal etmişti.
Yeni Yöntem: İmtiyaz Hakları İhalesi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçtiğimiz ay yaptığı bir açıklamada, Türkiye’nin bu varlıkları doğrudan satma yerine, imtiyaz hakları için bir ihale yöntemi değerlendirdiğini belirtmişti. Bu yeni yaklaşımın, özelleştirme gelirlerini artırma ve altyapı bakım maliyetlerini düşürme hedeflerine hizmet etmesi amaçlanıyor.
Karayolu Ağı ve Trafik Verileri
Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan yaklaşık 2.300 kilometrelik karayolunun büyük bir kısmı, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir çevresindeki yoğun kuzeybatı akslarında yer alıyor. Mevcut durumda, yaklaşık 1.500 kilometrelik yol ağı özel sektör tarafından işletilirken, toplam trafiğin yarısından biraz fazlasının hala devlet kontrolündeki köprü ve otoyolları kullandığı istatistiklere yansıyor.
Brisa’nın Uluslararası Operasyonları
Portekiz merkezli Brisa, ülkesinde toplamda yaklaşık 1.500 kilometre uzunluğunda 14 otoyolun işletmesini yürütüyor. Şirket, daha önce Brezilya ve Hollanda’daki uluslararası otoyol imtiyazlarından çekilirken, ABD’deki faaliyetlerini sürdürüyor. 2011’deki Türkiye ilgisi döneminde, şirketin uluslararası bölüm başkanı Guilherme Magalhaes, Türkiye’yi şirketin ikinci en büyük pazarı haline getirmeyi hedeflediklerini ifade etmişti.
Diğer Portekizli Şirketlerin Durumu Belirsiz
Şu an için, Türkiye heyetinin Brisa dışında başka Portekizli şirketlerle görüşme yapıp yapmadığı veya planlayıp planlamadığına dair herhangi bir bilgi bulunmuyor.
Önemli Rakamlar ve Açıklamalar
- 2024’te köprülerden günlük yaklaşık 430 bin araç geçti.
- Bakan Uraloğlu, “ihale yöntemi değerlendiriliyor” açıklamasını yaptı.
- Brisa, Portekiz’de 14 otoyolu işletiyor.
