Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel emtia piyasaları üzerindeki etkileri hakkında önemli bir uyarıda bulundu. Üç büyük kurum, Hürmüz Boğazı’ndaki normal sevkiyat akışlarının yeniden başlaması durumunda bile, temel emtia arzının savaş öncesi seviyelere dönmesinin uzun bir zaman alacağını belirtti.
Altyapı Hasarı ve Yüksek Fiyatlar
Kurumlar tarafından yapılan ortak açıklamada, altyapıdaki hasarın göz ardı edilemeyeceği vurgulanarak, petrol, doğal gaz ve gübre fiyatlarının uzun bir süre yüksek seyrini sürdürebileceği ifade edildi. Bu durumun, küresel ekonomiler ve özellikle düşük gelirli ülkeler üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor.
Savaşın Çok Boyutlu Etkileri
Yapılan değerlendirmede, Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji ve ekonomi üzerinde “önemli, küresel ve son derece asimetrik” etkilere yol açtığı kaydedildi. Bu şokun, petrol, gaz ve gübre fiyatlarını artırarak gıda güvenliği ve işsizlik endişelerini tetiklediği belirtildi. Ayrıca, bazı petrol ve gaz üreticisi ülkelerin ihracat gelirlerinde kayıplar yaşadığı da eklendi.
Tedarik Zincirinde Aksaklıklar ve Göç Artışı
Açıklamada, tedarik zincirindeki aksaklıkların temel girdi eksikliklerine sebep olabileceği ve bunun enerji, gıda ve diğer sektörler üzerinde zincirleme etkilere yol açabileceği belirtildi. Savaşın aynı zamanda zorunlu göçü artırdığı, istihdamı olumsuz etkilediği, seyahat ve turizmi daralttığı ve bu etkilerin düzelmesinin zaman alacağı aktarıldı.
Kurumlar Arası İşbirliği ve Destek
UEA’nın aylık Petrol Piyasası Raporu ve IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporu öncesinde yapılan bu değerlendirmelerde, krizden en çok etkilenen ülkelerin durumuna ve bu ülkelere yönelik kurumların sunduğu desteklere de değinildi. UEA, IMF ve Dünya Bankası ekiplerinin, ülke bazında uzmanlık alışverişinde bulunmak, özel politika önerileri sunmak ve gerekirse IMF ile Dünya Bankası aracılığıyla mali destek sağlamak amacıyla yakın işbirliği içinde çalıştığı vurgulandı. Savaşın etkilerinin yakından izlenmeye devam edileceği ve istikrar, büyüme ve istihdamı desteklemek amacıyla üye ülkelere yönelik müdahale ve destek mekanizmalarının sürdürüleceği ifade edildi.
