Cuma günü Amerikan doları, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında ilan edilen geçici ateşkesin Hürmüz Boğazı’ndan petrol sevkiyatının tekrar başlaması yönündeki beklentileri yükseltmesiyle Ocak ayından bu yana en büyük haftalık değer kaybını yaşamaya hazırlanıyordu. Küresel piyasalar, Ortadoğu’daki gerilimin seyrini belirleyecek önemli görüşmeleri dikkatle takip ediyor.
InvestingPro’da premium döviz içgörüleri edinin – şimdi %50 indirimli
TSİ 13.32 (09.32 ET) itibarıyla, doların diğer ana para birimleri karşısındaki değerini ölçen ABD Dolar Endeksi (DXY), %0,2’lik bir düşüşle 98,59 seviyesine indi. Son bir hafta içinde Dolar Endeksi, Mart ayının çoğunda sergilediği yükselişin ardından %1,6 oranında geriledi. Geçtiğimiz ay, Ortadoğu’daki krizin olası etkilerini fiyatlamak isteyen yatırımcılar, doların nispeten güvenli liman statüsüne hızlıca yönelmişlerdi.
Avrupa ortak para birimi euro, dolar karşısında %0,2 değer kazanarak 1,1728 seviyesine tırmandı. İngiliz sterlini de %0,2’lik bir artışla 1,3466 dolara ulaştı. Risk iştahına duyarlı Avustralya doları ve Yeni Zelanda doları da haftalık bazda Amerikan doları karşısında yükseliş kaydediyordu. Piyasalar, Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanan ve Mart ayında ABD tüketici fiyatlarında dikkat çekici bir artışa işaret eden verileri de değerlendiriyordu; ancak bu yükseliş piyasa beklentileriyle büyük ölçüde örtüşüyordu.
Ateşkes Müzakereleri Odak Noktasında
Ancak tüm bu gelişmelerin ötesinde, bu hafta sonu gerçekleşecek ABD ve İran arasındaki ateşkes müzakerelerinin akıbeti asıl gündem maddesini oluşturdu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan’daki görüşmelere katılmak üzere yola çıkmadan önce, müzakerelerin “olumlu” geçmesini beklediğini dile getirdi. Vance, Washington’ın Tahran’a “açık elini uzatmaya istekli” olduğunu vurguladı. Bununla birlikte, Vance İran’a yönelik bir uyarıda bulunarak, “bizi oyuna getirmeye çalışmaması” gerektiğini belirtti. Eğer İran bu yönde bir girişimde bulunursa, “müzakere ekibinin buna o kadar açık olmayacağını göreceklerini” ifade etti. Son medya haberlerinde Amerika’nın İran ile olası bir savaşına kuşkuyla yaklaştığı bildirilen Vance, İslamabad’daki bu önemli görüşmelere başkanlık edecek.
Bölgesel Gerilimler Ateşkes Umutlarını Zayıflatıyor
Öte yandan, ateşkesin kendisi kırılgan bir zeminde ilerliyor gibi görünüyordu. Cuma günü İsrail ordusu, Lübnan’da İran destekli Hizbullah militanlarına yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini duyurdu. Bu gelişme, ABD-İran arasında kalıcı bir ateşkesin sağlanabileceğine dair beklentileri olumsuz etkiledi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de bir açıklama yaparak, İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah hedeflerini hedef almaya devam etmesi durumunda, İranlı yetkililerin Cumartesi günü Pakistan’da başlaması beklenen barış görüşmelerine katılmaktan imtina edebileceğini dile getirdi. Bu hafta varılan ateşkes anlaşmasına Lübnan’ın dahil edilip edilmediği hususunda Amerikalı ve İranlı yetkililer arasında görüş ayrılıkları yaşandı.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu Perşembe günü yaptığı açıklamada, hükümetine Hizbullah’ın potansiyel silahsızlandırılması meselesinde Lübnan hükümetiyle barış görüşmelerine başlanması yönünde talimat verdiğini belirtti. Ancak Netanyahu, Lübnan’da “hala bir ateşkesin olmadığını” özellikle vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump ise, İran ile imzalanan kırılgan iki haftalık ateşkesin bozulmasını engellemek amacıyla Başbakan Netanyahu’dan Lübnan’a yönelik saldırılarını kısıtlamasını talep ettiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı’ndaki Akış Durma Noktasında
Bu gelişmelerin ortasında, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker hareketliliği neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Reuters’ın raporuna göre, ateşkes ilanına rağmen Perşembe günü İran’ın güney kıyısı boyunca uzanan bu kritik su yolundan geçen gemi trafiği, normal hacmin %10’unun oldukça altındaydı. Dünyanın petrol arzının yaklaşık beşte birinin akışını boğaz üzerindeki kontrolüyle tehdit eden İran, tüm gemilere seyrüsefer sırasında kendi karasularında kalmaları gerektiğini hatırlattı.
(Ayushman Ojha raporlamaya katkıda bulundu.)
