Küresel enerji piyasalarında ana gündem, Orta Doğu’da süregelen çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla yürütülen ateşkes müzakereleri olmaya devam ediyor. Bu diplomatik girişimlerin yol açtığı dalgalanmaların ortasında, Brent petrolün varil fiyatı 110 dolar seviyesinde denge buldu. ABD, İran ve bölgesel arabulucular arasında 45 günlük bir ateşkesin sağlanması için devam eden görüşmeler piyasalar tarafından dikkatle takip edilse de, yakın zamanda kesin bir anlaşmaya varılma olasılığının düşük olduğu belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ve geçiş sınırlamaları, artan küresel enflasyonist baskılar ve olası bir enerji krizi riski nedeniyle krizin merkezini oluşturuyor. ABD, boğazın tam kapasiteyle trafiğe açılmaması durumunda İran’ın enerji altyapısına yönelik askeri operasyonlar düzenleyebileceği uyarısında bulunurken, Tahran yönetimi geçişleri kısıtlı tutma yönündeki kararlılığını sürdürüyor. Hürmüz Boğazı’nın açılması için verilen 10 günlük sürenin Pazartesi akşamı sona erecek olması, bölgedeki gerilimi daha da yükseltiyor.
OPEC+’tan Sembolik Üretim Artışı Kararı
Enerji piyasasının önemli aktörlerinden biri olan OPEC+ grubu, geçtiğimiz hafta sonu gerçekleştirdiği toplantıda, Mayıs ayı itibarıyla günlük 206 bin varillik bir üretim artışına gitme kararı aldı. Ancak enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın Şubat ayından bu yana fiilen kapalı olması sebebiyle bu kararın fiziki piyasadan ziyade “kağıt üzerinde” kalacağı görüşünde hemfikir. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak gibi üretimi artırma potansiyeline sahip ülkelerin ihracat yollarının kısıtlı olması, alınan kararın etkinliğini zayıflatıyor.
Söz konusu kota artışının, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar nedeniyle yaşanan arz kaybının yüzde 2’sinden bile az olduğu hesaplanıyor. OPEC+ yetkilileri ve piyasa analistleri, bu adımın piyasaya doğrudan varil eklemekten çok, diplomatik bir çözüm sağlanması ve boğazın yeniden açılması durumunda grubun hızla üretime başlamaya hazır olduğu mesajını verdiğini vurguluyor.
Fiziki Arz Kıtlığı Fiyatları Yukarı Çekiyor
Piyasa gözlemcileri, çatışmaların şiddetlenme ihtimalinin fiyatları yukarı yönlü hareket ettirdiğini, ancak olası bir ateşkes durumunda yaşanabilecek sert fiyat düşüşü beklentisinin yatırımcılar arasında temkinli bir atmosfer yarattığını belirtiyor. Fiziksel piyasadaki arz darlığının sürdüğüne ilişkin veriler gelmeye devam ederken, gösterge fiyat olan Dated Brent’in 2008 yılından bu yana kaydedilen en yüksek seviyelere ulaştığı görülüyor.
Çatışmalar sona erse dahi, enerji tesislerinde meydana gelen tahribatın, petrol arzı üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratacağı öngörülüyor. OPEC+ kanadından yapılan uyarılarda, altyapı hasarlarının üretim kapasitesini kalıcı olarak etkileyebileceğine dikkat çekilirken, piyasa aktörleri jeopolitik risklerin petrol fiyatlarındaki belirleyici rolünü koruyacağını tahmin ediyor.
