Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan son açıklamaya göre, Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), helal ürün ve hizmet ticaretinde güvenin kilit noktasında yer almaktadır. Kuruma bugüne kadar ulaşan 227 akreditasyon başvurusunun titizlikle incelenmesi ve denetlenmesi sonucunda 128’i için akreditasyon kararı verilmiştir. Asgari şartları karşılayamayan 70’in üzerindeki başvuru ise olumsuz olarak sonuçlandırılmıştır. HAK tarafından verilen bu akreditasyon kararları sayesinde, Türkiye’de 2 bin 500’den fazla işletmenin helal belgesi güvence altına alınmıştır. Bu sistem, hem üretim hem de belgelendirme aşamalarında önemli bir disiplin getirmiş ve tüketici güvenini dikkate değer ölçüde artırmıştır.
HAK’ın Faaliyet Alanları ve Genişleyen Kapsamı
Açıklamada belirtildiği üzere, başlangıçta yalnızca gıda ürünlerini kapsayan akreditasyon faaliyetlerinin kapsamı 2025 yılında genişletilmiştir. Bu genişleme ile yemek sunumu, gıda ambalajı, kozmetik ürünler, turizm, lojistik hizmetleri ve konaklama tesisleri gibi farklı sektörler de inceleme süreçlerine dahil edilmiştir.
HAK’ın faaliyete geçmesiyle birlikte, akreditasyonuna sahip olmayan herhangi bir kuruluşun helal belgesi düzenlemesi söz konusu olmamıştır. Geliştirilen yeni programların detaylarına ilişkin ise şu değerlendirme paylaşılmıştır:
“Laboratuvar akreditasyonu, bu süreçte kritik bir başlık haline gelmiştir. Bir ürünün helal belgesi alabilmesi için sadece dini kurallara uygun olması yeterli görülmemekte, aynı zamanda sağlık, hijyen, güvenlik ve kalite standartlarını da karşılaması şartı aranmıştır. Bu uygunluk, tarafsız ve yetkin laboratuvar analizleri aracılığıyla doğrulanmıştır. HAK, özellikle 2025 içinde birçok laboratuvarı akredite ederek bu alandaki kalite güvencesini pekiştirmiştir. Yürütülen çalışmalar, Türkiye’nin ihracat odaklı güçlü ekonomisine önemli katkılar sağlamış ve ülkemizin kalite altyapısını daha da sağlamlaştırmıştır.”
İthal Ürünlerde Helal İşaretine Sıkı Denetim Uygulanıyor
Türkiye’de helal sertifikasyon sisteminin gönüllülük esaslı olduğu vurgulanırken, ithal ürünlerde tüketicinin korunması amacıyla yeni adımların atıldığı ifade edilmiştir. Hazırlıkları devam eden yeni İthalat Tebliği ile ürünlere eşlik eden helal belgeleri ile ürünlerin üzerindeki helal işaret ve sembolleri daha etkin bir biçimde denetlenecektir. Bu tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, HAK akreditasyonuna sahip olmayan kuruluşlar tarafından düzenlenen helal belgeleriyle ithalat yapılmasına izin verilmeyecektir. Böylece hem tüketiciler korunacak hem de sistemdeki güven standardı yükseltilecektir.
Uluslararası İşbirliği ve Karşılıklı Tanıma Çalışmaları
HAK tarafından akredite edilen kuruluşlarca düzenlenen helal belgeleri, uluslararası ticarette geniş ölçüde kabul görmektedir. Bununla birlikte, dünya genelindeki helal belgelendirme sistemlerinin farklılık göstermesi, bazı ülkelerde mükerrer belge ihtiyacına ve ek maliyetlere neden olabilmektedir.
HAK, bu sorunun çözüme kavuşturulması amacıyla helal belgelerinin uluslararası düzeyde karşılıklı tanınmasını sağlayacak çalışmalar yürütmektedir. Bu doğrultuda, İslam İşbirliği Teşkilatı’na (İİT) bağlı olarak Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu (IFHAB) hayata geçirilmiştir. 27 ülkenin akreditasyon kurumunun üye olduğu bu yapının kuruluş sürecinde HAK aktif bir rol üstlenmiştir. İç mevzuat çalışmalarını tamamlamak üzere olan IFHAB’ın kısa süre içerisinde faaliyete geçmesi hedeflenmektedir.
IFHAB’ın devreye girmesiyle helal belgelerinin karşılıklı tanınması sağlanacak, mükerrer belgelendirme ihtiyacı azalacak, İİT üyesi ülke pazarlarına giriş kolaylaşacak ve helal belgelerinin uluslararası güvenilirliği daha da artırılacaktır. Bu sayede, tek bir helal belgesiyle küresel ölçekte ticaret yapabilmenin önü açılmış olacaktır.
HAK, 35 Ülkeden 1600’ün Üzerinde Katılımcıya Eğitim Verdi
Açıklamada, HAK’ın akreditasyon faaliyetlerini İİT ve İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü (SMIIC) standartlarını esas alarak yürüttüğü hatırlatılarak şunlar kaydedilmiştir:
“Bu standartların daha iyi anlaşılması ve uluslararası alanda yaygınlaşması amacıyla kapsamlı eğitim programları düzenlenmektedir. SMIIC ile imzalanan mutabakat zaptı sayesinde HAK, helal kalite altyapısı alanında uluslararası bir ‘eğitim üssü’ konumuna gelmiştir. Bugüne kadar 70 eğitim programı düzenlenmiş, 35 ülkeden 1600’ün üzerinde katılımcıya eğitim verilmiştir. Eğitimlere gıda mühendisleri, ziraat mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler ve ilahiyat mezunları gibi farklı uzmanlık alanlarından profesyoneller katılmıştır. Eğitim sonunda verilen sertifikalar, SMIIC tarafından da tanınmakta ve uluslararası geçerlilik taşımaktadır. Bu durum, sektör profesyonelleri için önemli istihdam fırsatları oluşturmaktadır.”
